Erzurum'un ilk düşünce derneği
                                 gönülde, fikirde, eylemde biriz; şehrimiz için varız                       23.06.2021 Çarşamba
Vahdet Nafiz AKSU
15.07.2012
ŞEHRİN SORUNU ÇOK, ÇIKMAZI YOK!
Sorun ve çıkmaz arasında çok önemli bir fark vardır. Sorunların çözümü vardır. Patlamış lastik tamir edilebilir, işsiz kalınca iş bulunabilir. Kırılan kemikler iyileşebilir. Uygun bir çözüm bulunursa sorun ortadan kalkar. Oysa ‘içinden çıkılamayan, kurtuluşu mümkün olmayan durum demek olan çıkmazın’ çözümü yoktur. İnsanlar ‘çıkmaz’ karsısında tepki verebilirler fakat çözüm üretemezler. Tepkilerin bazıları başarılı, bazıları başarısız olabilir fakat hiçbir şekilde çıkmazı ortadan kaldıramaz. Çıkmazın sonuçları yönetilebilir, yumuşatılabilir fakat şartlar eski haline döndürülemez. Yaşlanmak, sınırlı bir kaynağı tüketmek, seker hastası olmak hep birer çıkmazdır. . Yazarın ‘sorun ve çıkmaz’ ayrımı ilgimi çekti. Bu tutarlı bakış açısını önemsemem gerektiğini düşündüm. Özel hayatımızda sık sık sorunlarla karşılaşıyoruz. Çıkmazlarımız da oluyor. Fark ettim ki çoğumuz ‘sorun ve çıkmaz’a benzer anlamlar yüklüyoruz. Bu kavramları bir birine karıştırıyoruz. Ne oluyor peki ‘sorunlara’ da ‘çıkmaz’ muamelesi yapınca? Bir kere çözüm enerjimizi fuzuli şekilde heba ediyoruz. Bataklıkta boşa çırpınmanın insanı dibe çekmesi gibi, biz de çözümsüzlüğün girdabına kapılıp gidiyoruz. Önce umudumuzu karamsarlık yelleri savurup götürüyor. Sonra kulaç atmak için harcayacağımız emek ve enerjiyi çırpınmak, debelenmek için harcayıveriyoruz. Aksiyon hormonlarımız felç oluyor. Taarruz ve tırmanış adrenalimiz dumura uğruyor. Bu şahsi panik ve narkozlaşma hali giderek toplumsal bir ölü toprağı sendromuna dönüşüyor. Şehir sorunlarına da ‘çıkmaz’ muamelesi çekiyoruz. Toplu ağlaşmalar, diz dövüşler alıp başını gidiyor. Şark’ın kadim hastalığı hiç yakamızı bırakmıyor. Ya sorunları hiç görmüyoruz. Ya da her soruna ‘çıkmaz’ muamelesi yapıyoruz. Orta yolu, itidali terk ediyoruz. Ya iflah olmaz karamsar, ya da gözünün önündeki çukuru bile tümsek zanneden ‘aptal iyimser’ pozisyonunu benimsiyoruz. Yöneticileri, siyaseti, sorumluları değerlendirirken de bu bakış açısının esiriyiz. Analize ihtiyaç yok ki… Eğer muhatap bizdense ‘hatadan münezzeh.’ Karşı taraftansa ‘ağzıyla kuş tutsa’ kıymeti yok. Bu sakat yaklaşım meydanları ‘ibrikçiler’, ya da ‘müzmin muhalifler’ cenneti haline getiriyor. Aklıselimin sesi kısılıyor, bilgi ve analize dayalı vicdanlı değerlendirmelerin kıymeti kalmıyor. Şehir hakkında görüş beyan ettiğimizde, Bir şeyler yazıp çizdiğimizde, Hep orta yolu tercih ediyoruz. Bilgi ve tetkike dayalı analizler yapmaya özen gösteriyoruz. Hizmetleri alkışlıyor, eksiklikleri göz önüne sermeye çabalıyoruz. Bu itidal üslubunun şehir aydınının müşterek tavrı olmasını elbette arzu ederiz. Ancak, her yiğidin bir yoğurt yiyişi olduğunu biliyoruz, her yiğide ve yoğurt yiyiş şekline saygı duyuyoruz. Beynimizin değerlendirme merkezinin sürekli ışık ve oksijen alan geniş pencereleri olmalı. Pencereleri tuğlalarla örüp duvar haline getirmeyelim. Aksine, varsa duvarları yıkıp pencere haline getirelim. Her kişi ve olaya geniş açılardan bakalım. Şehrin irili ufaklı birçok sorunu var. Hizmet önceliklerinde zaman zaman hatalar gözleniyor, planlama eksikleri oluyor, üretime dayalı kalkınma hamlelerinde kesintiler yaşanıyor. Kalkınma atı çayıra çakılı değil; hep hareket halinde… Bazen tırısta, bazen rahvan halde… Şaha kalkmasını sabırsızlıkla bekliyoruz. Elbette bu zaman, imkân ve süreç meselesi… Şehrin ‘sorun’ boyutunda sıkıntıları var. Şükür ‘çıkmaz’ boyutunda musibetlerle boğuşmuyoruz. Elbette bu sorunlar sahipsiz de değil. Çözüm için arılar ve karıncalar gibi gece gündüz didinen kişiler, kuruluşlar var. Sanırım en önemli eksiğimiz ‘ortak aklı, ortak gönlü’ tesis edememek. Kalın alışkanlık duvarlarını yıkamamak… Dünyaya açık yeterli pencereler açamamak… Ekonomi araştırmacısı ve Fütürist Chris Martenson’un çok satan kitabı ‘Crash Course’den bir alıntıyla başlayalım yazıya. Sorun ve çıkmaz arasında çok önemli bir fark vardır. Sorunların çözümü vardır. Patlamış lastik tamir edilebilir, işsiz kalınca iş bulunabilir. Kırılan kemikler iyileşebilir. Uygun bir çözüm bulunursa sorun ortadan kalkar. Oysa ‘içinden çıkılamayan, kurtuluşu mümkün olmayan durum demek olan çıkmazın’ çözümü yoktur. İnsanlar ‘çıkmaz’ karsısında tepki verebilirler fakat çözüm üretemezler. Tepkilerin bazıları başarılı, bazıları başarısız olabilir fakat hiçbir şekilde çıkmazı ortadan kaldıramaz. Çıkmazın sonuçları yönetilebilir, yumuşatılabilir fakat şartlar eski haline döndürülemez. Yaşlanmak, sınırlı bir kaynağı tüketmek, seker hastası olmak hep birer çıkmazdır. . Yazarın ‘sorun ve çıkmaz’ ayrımı ilgimi çekti. Bu tutarlı bakış açısını önemsemem gerektiğini düşündüm. Özel hayatımızda sık sık sorunlarla karşılaşıyoruz. Çıkmazlarımız da oluyor. Fark ettim ki çoğumuz ‘sorun ve çıkmaz’a benzer anlamlar yüklüyoruz. Bu kavramları bir birine karıştırıyoruz. Ne oluyor peki ‘sorunlara’ da ‘çıkmaz’ muamelesi yapınca? Bir kere çözüm enerjimizi fuzuli şekilde heba ediyoruz. Bataklıkta boşa çırpınmanın insanı dibe çekmesi gibi, biz de çözümsüzlüğün girdabına kapılıp gidiyoruz. Önce umudumuzu karamsarlık yelleri savurup götürüyor. Sonra kulaç atmak için harcayacağımız emek ve enerjiyi çırpınmak, debelenmek için harcayıveriyoruz. Aksiyon hormonlarımız felç oluyor. Taarruz ve tırmanış adrenalimiz dumura uğruyor. Bu şahsi panik ve narkozlaşma hali giderek toplumsal bir ölü toprağı sendromuna dönüşüyor. Şehir sorunlarına da ‘çıkmaz’ muamelesi çekiyoruz. Toplu ağlaşmalar, diz dövüşler alıp başını gidiyor. Şark’ın kadim hastalığı hiç yakamızı bırakmıyor. Ya sorunları hiç görmüyoruz. Ya da her soruna ‘çıkmaz’ muamelesi yapıyoruz. Orta yolu, itidali terk ediyoruz. Ya iflah olmaz karamsar, ya da gözünün önündeki çukuru bile tümsek zanneden ‘aptal iyimser’ pozisyonunu benimsiyoruz. Yöneticileri, siyaseti, sorumluları değerlendirirken de bu bakış açısının esiriyiz. Analize ihtiyaç yok ki… Eğer muhatap bizdense ‘hatadan münezzeh.’ Karşı taraftansa ‘ağzıyla kuş tutsa’ kıymeti yok. Bu sakat yaklaşım meydanları ‘ibrikçiler’, ya da ‘müzmin muhalifler’ cenneti haline getiriyor. Aklıselimin sesi kısılıyor, bilgi ve analize dayalı vicdanlı değerlendirmelerin kıymeti kalmıyor. Şehir hakkında görüş beyan ettiğimizde, Bir şeyler yazıp çizdiğimizde, Hep orta yolu tercih ediyoruz. Bilgi ve tetkike dayalı analizler yapmaya özen gösteriyoruz. Hizmetleri alkışlıyor, eksiklikleri göz önüne sermeye çabalıyoruz. Bu itidal üslubunun şehir aydınının müşterek tavrı olmasını elbette arzu ederiz. Ancak, her yiğidin bir yoğurt yiyişi olduğunu biliyoruz, her yiğide ve yoğurt yiyiş şekline saygı duyuyoruz. Beynimizin değerlendirme merkezinin sürekli ışık ve oksijen alan geniş pencereleri olmalı. Pencereleri tuğlalarla örüp duvar haline getirmeyelim. Aksine, varsa duvarları yıkıp pencere haline getirelim. Her kişi ve olaya geniş açılardan bakalım. Şehrin irili ufaklı birçok sorunu var. Hizmet önceliklerinde zaman zaman hatalar gözleniyor, planlama eksikleri oluyor, üretime dayalı kalkınma hamlelerinde kesintiler yaşanıyor. Kalkınma atı çayıra çakılı değil; hep hareket halinde… Bazen tırısta, bazen rahvan halde… Şaha kalkmasını sabırsızlıkla bekliyoruz. Elbette bu zaman, imkân ve süreç meselesi… Şehrin ‘sorun’ boyutunda sıkıntıları var. Şükür ‘çıkmaz’ boyutunda musibetlerle boğuşmuyoruz. Elbette bu sorunlar sahipsiz de değil. Çözüm için arılar ve karıncalar gibi gece gündüz didinen kişiler, kuruluşlar var. Sanırım en önemli eksiğimiz ‘ortak aklı, ortak gönlü’ tesis edememek. Kalın alışkanlık duvarlarını yıkamamak… Dünyaya açık yeterli pencereler açamamak… Bilgi, beceri ve tecrübelerimizi daha sık ‘aşure’ haline getirdiğimizde ‘şahlanışı’ da gerçekleştireceğiz… Hem de uzun sürmeyecek bir zaman diliminde… Bilgi, beceri ve tecrübelerimizi daha sık ‘aşure’ haline getirdiğimizde ‘şahlanışı’ da gerçekleştireceğiz… Hem de uzun sürmeyecek bir zaman diliminde…

Yazarın Önceki Yazıları
24.05.2010   Doku Mühendisliği Bölümü Açabilir miyiz?
21.07.2010   ORGAN NAKLİ MERKEZİ'NİN YENİ DÖNEMİ
28.07.2010   ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
09.08.2010   ADINA ERZURUM DEMİŞİZ
23.08.2010   ENER STRATEJİ MERKEZİNİN SON ÖNERİSİ
30.08.2010   KİMİ NE HAKLA, NASIL AFFEDECEKSİN?
30.09.2010   İKİ HALK BİR MİLLET, TEK EĞİTİM DİLİ TEK DEVLET
04.10.2010   Erzurum, Hafızasını yitirmiş bir şehir olmamalı
11.10.2010   HANEFİ AVCI DİYOR Kİ
21.10.2010   BİR BULUT VARDI YAYLADA
01.11.2010   MALATYA GÜNLEDİNDE KADAYIF DOLMASI YEMEK
16.11.2010   KURBAN İLE KURBAN OLDUN MU SEN?
27.12.2010   ALAVERE DALAVERE DEVLET ÖCALAN'I SALIVERE
13.01.2011   ERZURUM ZİRVESİNİN ÖNEMİ
15.01.2011   ERZURUM “MIKNATIS ŞEHİR“ OLABİLECEK Mİ?
23.01.2011   YAĞDIR MEVLAM KAR
27.01.2011   WELCOME THE WORLD'S YOUNG PEOPLE, BE A PART OF ERZURUM
14.02.2011   ATANMIŞIN SESİ SEÇİLMİŞTEN ÇOK ÇIKARSA
28.02.2011   “YENİ DADAŞLIK RUHU”NU İHYA VE KENT GELECEĞİNİ İNŞA DAVASI
06.03.2011   YAŞASIN, BEN DALKAVUĞUMU BULDUM!
13.03.2011   MİLLETVEKİLLERİNE TEŞEKKÜRLER,ADAY ADAYLARINA BAŞARILAR…
17.04.2011   GELENLER HOŞ GELDİ, GİDENLERE SELAM OLSUN
08.05.2011   ORTADOĞU VE AVRASYA’NIN HOLLANDASI: ERZURUM!
16.05.2011   KALKINMA AJANSI NELER YAPIYOR?
26.06.2011   Siyaset ‘Raylı Sisteme’ nasıl bakıyor?
15.09.2011   Ustalık döneminde Erzurum’un yol haritası
02.10.2011   BÜYÜK PROJE SAĞIRLIĞI
27.11.2011   ORGANİZSAYON ADAMI, YORGANİZASYON ADAMI!
18.12.2011   ERZURUM’UN BİLİM, TEKNOLOJİ VE YENİLİK POLİTİKALARI
26.02.2012   KIŞ TURİZMİNDE KAYSERİ’YA DİKKAT…
12.03.2012   ÜNİVERSİTE PROJELERİNE FİNANSMAN ARAYIŞLARI
21.03.2012   Erzurum bilim ve teknoloji merkezi!
25.03.2012   SARI GELİN KİMİN TÜRKÜSÜ?